نقش اطرافیان در تربیت کودک چیست؟ اطرافیان نقش بسیار مهمی در رشد کودکان خردسال دارند که تأثیر متفاوتی بر آنها نسبت به رابطه والدین و فرزند دارد، بنابراین مهم است که این ارتباط اطرافیان با کودک را به روشهایی که برای هر دو در دسترس و ایمن باشد، تقویت کنیم. تناقض در رفتار با کودک، اغلب باعث گیج شدن او میشود. به همین دلیل بهتر است همکاری و تعامل بین والدین و اطرافیان وجود داشته باشد.
نقش اطرافیان در تربیت کودک
ایجاد فضایی برای مشارکت معنادار باعث می شود احساسات منفی از بین برود. دخالت را با مشارکت جایگزین کنید. اگر اطرافیان احساس کنند مفید هستند، کمتر به دخالت روی می آورند.
تفویض مسئولیتهای جایگزین
به جای اینکه به آنها بگویید چه چیزی را نباید انجام دهند، به آنها بگویید چه کارهای مثبتی می توانند انجام دهند. مثلاً: “ما واقعاً نیاز داریم که شما در خواندن داستانهای شب به ما کمک کنید، چون شما بهترین صدا را برای داستان گویی دارید.”
استفاده از تجربه آنها به عنوان منبع اطلاعات، نه قانون
“ما میدانیم که شما تجربه زیادی در این زمینه دارید؛ لطفاً بهترین خاطرات یا نکاتی را که فکر میکنید به ما کمک می کند، در قالب توصیه برای ما تعریف کنید، ما در چارچوب اصول خودمان از آنها استفاده خواهیم کرد.”
تأثیرات دخالت اطرافیان بر سیستم خانواده
مواجهه با دخالت، چه با موفقیت مدیریت شود و چه نادیده گرفته شود، نتایج قابل ملاحظه ای بر ساختار روانی خانواده و کودک می گذارد
الف) اثرات مخرب دخالت مدیریت نشده بر کودک هنگامی که کودک دائماً با پیامهای متضاد روبرو می شود، محیطی غیرقابل پیشبینی را تجربه میکند.
- تضاد و سردرگمی شناختی: اگر مادر بگوید “نه”، و پدربزرگ بگوید “بله”، کودک یاد می گیرد که به جای پذیرش یک قانون ثابت، منتظر بماند تا ببیند کدام بزرگتر قانون را می شکند یا کدام یک در آن لحظه ضعیفتر است. این باعث تضعیف کنترل خویشتن در کودک می شود.
- ناتوانی در اتخاذ تصمیم: کودک به جای درونی سازی قواعد اخلاقی و رفتاری، به یک “وابستگی خارجی” به تأیید دیگران می رسد و توانایی استدلال مبتنی بر اصول را از دست می دهد.
- اضطراب ناشی از عدم امنیت: هرج و مرج در بزرگسالان، برای کودک ناامنی روانی ایجاد میکند. محیط باید قابل اعتماد باشد تا کودک بتواند با خیال راحت اکتشاف کند.
- کاهش اعتماد به نفس والدین در نظر کودک: کودک مشاهده میکند که مادر و پدر قادر به اعمال قدرت یا ثبات در محیط خود نیستند، که این امر منجر به زیر سؤال بردن اقتدار آنها در بلندمدت میشود.
ب)اختلاف بین زوجین
اثرات بر روابط والد-والد و والدین-اطرافیان فرسایش اتحاد والدین: اگر یکی از والدین نتواند در برابر دخالتها موضع قاطع بگیرد، طرف مقابل احساس حمایت نشدگی می کند، که این امر منجر به اختلاف و دلخوری میان خود زوج میشود.
تشدید تنش خانوادگی: گفتگوهای مداوم و پرخاشگرانه با اطرافیان باعث میشود فضای خانه از آسایش به سمت تنش مزمن سوق پیدا کند. این تنشها به طور ناخواسته به کودک منتقل میشود.
ج)مدیریت موفق
تأثیر مثبت مدیریت موفق دخالتها زمانی که والدین با مهارت مرزها را تعریف می کنند، تأثیرات مثبتی شکل می گیرد:
- تقویت اقتدار و اعتماد به نفس والدین: وقتی والدین به صورت متحد و محترمانه قاطعیت نشان می دهند، کودک احترام عمیقتری برای تصمیمات آنها قائل میشود.
- الگوی ارتباطی سالم: کودک مشاهده می کند که روابط بزرگسالان چگونه بر اساس احترام متقابل و تعریف حقوق فردی اداره می شود. او یاد میگیرد که محبت لزوماً به معنای نادیده گرفتن مرزها نیست.
- حفظ احترام متقابل: اطرافیان در نهایت درک می کنند که والدین مسئول اصلی تربیت هستند و آنها در نقش حامی و مشاور ارزشمند باقی می مانند.
نقش اطرافیان در تربیت کودک
سنگ بنای تربیت، اتحاد و احترام دخالت اطرافیان در تربیت فرزند یک چالش واقعی است که ریشه در ساختارهای اجتماعی و عاطفی خانواده های گسترده دارد. این دخالتها، چه با نیت خیر و چه با آگاهی کمتر از تأثیرات آن، می تواند نظم تربیتی والدین را به شدت مختل کند و کودک را دچار ناهماهنگی های رفتاری و شناختی سازد. موفقیت در این زمینه کاملاً وابسته به سه رکن اساسی است:
- اتحاد داخلی والدین: قبل از هر گفت وگوی بیرونی، والدین باید یک تیم منسجم باشند.
- تعیین مرزهای روشن و محترمانه: استفاده از دیپلماسی در عین قاطعیت برای مشخص کردن حوزه های مسئولیت.
- تداوم در اجرا: ثبات قدم در اجرای قوانین وضع شده، حتی اگر این امر در کوتاه مدت منجر به ناراحتی موقت اطرافیان شود.
همانطور که یک معمار برای ساخت سازهای مستحکم نیازمند یک فونداسیون قوی است، تربیت موفق کودک نیز نیازمند فونداسیون خانواده ای است که در آن، والدین رهبری اصلی را بر عهده دارند و حمایت اطرافیان، صرفاً در چارچوب اجازه آنها و در جهت تقویت اتحاد خانواده صورت می گیرد. با رعایت این اصول، والدین می توانند محیطی امن، باثبات و سازگار برای شکوفایی فرزندان خود فراهم آورند.
لا تعليق